Jessica, Perla, Julie, Ariane i Naïma – zamieszkujące wspólnie dom samotnej matki. Zwyczajne dziewczyny schowane w niezwyczajnym domu. Schwytane przez obiektyw w swych naturalnych barwach, pełne obaw i cichej nadziei. Nieskrępowane i dzielnie walczące o lepszy los. Dziewczyny nadrabiają kilka lat, jakby wyprzedzały własne życie, by obudzić w sobie macierzyństwo. Każda z bohaterek musi nauczyć się być mamą. Przyjąć rolę tak obcą, a jednocześnie tak bliską. I każda z nich, nie zważając na metrykę, musi stanąć twarzą w twarz z nową tożsamością. 

Ogołocone z niewinności, pod którą nie mogą się już skryć. Nastolatki z ciążowymi brzuchami.  W ich głowach miliony myśli, wątpliwości i lęk. W odbiciu lustra nowe sylwetki. Sparaliżowane, choć to właśnie teraz najmocniej potrzebują swych ciał. Wyprute emocjonalnie, choć to właśnie teraz potrzebują wykrzesać ze swych emocji siłę.

Jak wyobrażam sobie przedwczesne rodzicielstwo, takim też widzą je bracia Dardenne. Obrazek wzbudzający we mnie dość niejasne emocje. Jako widzka czułam się zmuszona do zanurzenia w klimacie bezwładu i słodkiej goryczy. W klimacie, w którym każde młode, stające się matką dziewczę jest skazane, by się odnaleźć.

Wątłe, bezbronne sylwetki. Delikatne, dziewczęce buzie. Ta kruchość, wręcz anemiczność tych młodych kobiet sprawiła, że pełniej dojrzałam znaczenie ich dramatu. Ciężar, który niosą na swych wiotkich barkach. Walka, którą toczą. Żal, który boli. Odpowiedzialność, która przerasta.

Czy można winić te dziewczęta za ich młodość, za frywolność, za wolnego ducha? Czy można je winić za niedojrzałość, naiwność, być może lekkomyślność, nieodpowiedzialność? Czy można je osądzać za niewłaściwe decyzje? Pewnie tak. Ale co jeśli żadna z nich nie rozumiała, że właśnie je podejmuje? Co jeśli żadna z nich nie wiedziała, że właśnie staje przed wyborem, którego echo wybrzmiewać będzie już do końca ich dni? Co jeśli szczenięca głupota przyćmiła wskazaną racjonalność? Co jeśli do tej pory nie pojawił się nikt, kto mógłby je przed tą głupotą uchronić lub chociażby przestrzec? I w końcu, czy można je tym bardziej winić za ich bezsilność, za głęboką żałobę po swojej niewinności?

Gdy krzyk jest głuchy, a słowa nic nie znaczą. Gdy przekleństwo staje się błogosławieństwem, a lęk nową nadzieją.  Gdy pokrzepia niewymuszona jedność, a obcy stają się najbliżsi. Gdy tracisz grunt, by go odzyskać. O tym jest ten film i z tych powodów absolutnie zasługuje na uznanie. Lubię go za normalność i za ciszę mówiącą najwięcej.

Tytuł polski: Młode matki
Tytuł oryginalny: Jeunes mères
Produkcja: Belgia, Francja / 2025 r.
Premiera (świat): 23 maja 2025 r.
Premiera (Polska): 22 maja 2026 r.
Reżyseria: Jean-Pierre Dardenne, Luc Dardenne
Scenariusz: Jean-Pierre Dardenne, Luc Dardenne
Zdjęcia: Benoît Dervaux
Obsada:
Babette Verbeek (Jessica)
Lucie Laruelle (Perla)
Elsa Houben (Julia)
Janaïna Halloy-Fokan (Ariane)
Samia Hilmi (Naïma)
Czas: 105 min.
Dystrybucja kinowa: Aurora Films

Całkiem smutny obraz dzisiejszych ludzi wyłożony przy filmowym stole. Raz naplują ci w twarz, a innym razem sam ich oplujesz. Niewidzialna ślina okleja wasze bacznie aranżowane sylwetki. Wieloletnia przyjaźń i długie stażem zaufanie? W czymkolwiek, gdziekolwiek tkwiła ich wartość, okazała się być daleką od prawdy. Podmuch jednego niefortunnego spotkania wystarczył by posypał się latami niezachwiany domek z kart. Nieuchronne objawienie ujrzało światło dzienne, a właściwie światło niebieskie pod osłoną nocy.

Głupia, przez wszystkich zarzekana na nieszkodliwą zabawę, gra. Na niej opiera się cała fabuła. Myślę, że to prostota jest sednem sukcesu tego filmu. Z tej prostoty bowiem wynikła bezbronność bohaterów. Nie mieli gdzie i jak uciec. Bezbłędnie odgrywane dotychczas kwestie przegrały pojedynek z gorliwie skrywanymi tajemnicami. Nieistniejącymi ponoć sekretami. I siedząc, jak małpy w cyrku, byli zmuszeni je odsłonić.

Chciałabym wierzyć, że to naiwność sprowadziła ich do miejsca, w którym się znaleźli. Trudno dać mi wiarę w panujące na ekranie niedowierzanie. Gdyż w tych relacjach miesiącami cicho panoszyły się zgoda i wygoda. A ludzie z celowo zamkniętymi oczami, nie widzą celowo, a połkną wszystko. Spokojnie więc zajadasz swoje gnocchi, i nie łapiesz, że koleś który mówi do ciebie „myszeczko” jest certyfikowanym myszołowem.

Ładny obrazek pustych i zakłamanych związków. Uosobienie nic nieznaczących słów. Wszystko by się pokazać, by utrzymać sztuczną kreację. Żywe trupy, zachowujące pozory życia. Jak niewiele trzeba by się ten twór rozsypał.

Całkiem zgrabna opowieść, nieprzeciągnięta, ale też na to reżyser nie mógł sobie pozwolić. Bo choć kameralna koncepcja buduje intymność, jednocześnie mocno zawęża pole narracyjne. W pakiecie z półtoragodzinnym seansem dostajemy  dojrzewający w nas wstręt do bylejakości życia. A kłująca w oczy nijakość pozostawia swój niesmak. I być może takie właśnie było przeznaczenie tego filmu. Jeśli tak, to genialne zagranie. Aż mam chęć na bilet w jedną stronę, tylko po to, by uciec od tej płytkości i trywialności.

Role bardzo wyważone, a gra aktorska adekwatna do konwencji. Na bardzo dobrym poziomie zagrane dramaty prawdziwych i zwykłych ludzi. Trochę taki Big Brother, a trochę czułam jakbym siedziała przy tym stole razem z nimi. Razem z nimi śmiała się z ich żartów i razem z nimi przeżywała każde kolejne załamanie nerwowe. A moją ulubioną bohaterką została pani psycholog. I żeby było jasne, nie jest to pozycja zaszczytna.

Śmieszny, lekki, poprawny i na szczęście krótki na tyle, bym nie zdążyła się nim znudzić.

Tytuł polski: Dobrze się kłamie w miłym towarzystwie
Tytuł oryginalny: Perfetti sconosciuti
Produkcja: Włochy / 2016 r.
Premiera (świat): 2 lutego 2016 r.
Premiera (Polska): 25 lipca 2016 r.
Reedycja kinowa (Polska): 10 kwietnia 2026 r.
Reżyseria: Paolo Genovese
Scenariusz: Paolo Genovese, Filippo Bologna, Paolo Costella, Paola Mammini, Rolando Ravello
Zdjęcia: Fabrizio Lucci
Muzyka: Maurizio Filardo
Obsada:
Marco Giallini (Rocco)
Kasia Smutniak (Eva)
Alba Rohrwacher (Bianca)
Valerio Mastandrea (Lele)
Edoardo Leo (Cosimo)
Czas: 96 min.
Dystrybucja kinowa: Aurora Films

Filmowa adaptacja książki Warrena Zanesa wiernie oddaje jej duszę, a nadto duszę artysty. Artysty wrażliwego – zmagającego się duchami przeszłości. Artysty autentycznego – poszukującego prawdy i żyjącego nią. Artysty inteligentnego – oderwanego od oczekiwań i chroniącego wartości. Człowieczeństwo, niezłamana prawda – były sednem twórczości artystycznej Bruce’a. Opowiadał o świecie, jaki widział, o świecie, jaki znał. Od czasów dzieciństwa, które ujął jako źródło jego zniszczenia, lecz tym samym stworzenia, po dorosłość. Bez zakrzywiania rzeczywistości, bez koloryzowania, bez ujmowania. Słuchał własnego wewnętrznego głosu. Nie ulegał presji ani zewnętrznym ramom. Nie musiał wydać hitu, walczył o inne priorytety. W zgodzie z sumieniem decydował co dalej, a stąd właśnie zrodził się niepodważalny sukces. Sukces, z którym był już gotowy się zmierzyć. Sukces, który był gotowy przyjąć. Jego siła tkwiła nie wyłącznie w melodii, a też w narracji – więzi ze zwykłymi ludźmi. Bruce pisał o klasie robotniczej, o amerykańskim śnie, o rozczarowaniu, o samotności, o nadziei. Ta prostolinijna i ogołocona szczerość wyróżniała go i głęboko poruszała słuchaczy. Zatem nie bez powodu, do dnia dzisiejszego, uznawany jest za jednego z najlepszych gawędziarzy tamtych lat.

Przez pierwszą połowę filmu nasuwały mi się myśli: całkiem ckliwy, dość nudny. Wątek miłosny jakoś irytował, a akcja nieznośnie „nie akcjowała”. Co prawda ładna historia, ale taka nieporywająca. W mojej głowie przybiłam już ostatni gwóźdź do tej trumny, by później z podkulonym ogonkiem go wyjąć. Teraz jest mi nawet trochę wstyd ze tę pochopność. Być może to moje indywidualne wrażenie, ale w drugiej połowie nastąpiło znaczne ożywienie. Trwająca do tej pory obojętność ustała wraz z pojawieniem się na ekranie Nebraski i ujęć przedstawiających proces jej tworzenia. Ciekawy ten przypadek, bo album jest przecież inspiracją i spoiwem całego filmu.

Utwory rozbrzmiewające pomiędzy scenami są jak plasterek na zranione serduszko – tak infantylnie jest celowo. Odnoszę bowiem wrażenie, że Bruce napisał Nebraskę dla uzdrowienia swojego wewnętrznego dziecka, dla pocieszenia i pojednania się z przeszłością. Ten odważny krok, jakim było wydanie albumu, (co jeszcze ryzykowniejsze bez trasy koncertowej i promocji) uwolnił go. Bruce bał się tego co nastąpi. Porzucając miejsce z którego pochodzi, odczuwał poczucie winy. Cisza krzyczała, a wspomnienia kłuły. Jeszcze mocniej kłuło to, co po nich pozostało.

Trudno jest oddać emocjonalny wymiar filmu w słowach. Ujmę to tak: „Springsteen: Ocal mnie od nicości” jest dla widza poszukującego głębi. Dla widza doceniającego każdy pozostały skrawek autentyczności w tej sfałszowanej rzeczywistości – tu prawda wręcz się przelewa. Dla widza doceniającego wkład i wysiłki, których nie widać. Sam proces produkcji, reżyserii i scenariusz zostały naprawdę uważnie dopieszczone. The Stone Pony w New Jersey, kultowe miejsce, gdzie odbyło się wiele scen koncertowych. By przywrócić stary klimat, scenografowie odwzorowali wygląd klubu z dokładnymi detalami z lat 70. i 80. Podczas kręcenia zdjęć w Asbury Park postawiono także replikę karuzeli, symbolicznie ważnej dla młodości Bruce’a. Jakość widać też w grze aktorskiej i przygotowaniu muzycznym Jeremy’ego Allena White’a. Aktora podobno wybrał sam Springsteen, bo, jak określił: dojrzał w nim siebie.

W bardzo jasnym świetle spostrzegam intencje reżysera. Scott Cooper zadbał o to, by na planie filmowym nie zabrakło Bruce’a oraz jego agenta Jona Landau. Ich obecność była absolutnie bezcennym ogniwem dla realizacji filmu. Co więcej, pomiędzy muzykiem a Scottem zakiełkowała pewna forma przyjaźni. Zdania są podzielone. Część krytyków narzeka na bezpieczną fabułę i refleksyjny ton, inni to właśnie w nich doszukają się ryzyka. Dość oryginalne wydaje mi się odejście od typowego biopiku pełnego sensacji, na rzecz intymnej opowieści o bólu i szarej rzeczywistości. A artysta, na koniec dnia, to też człowiek.

Wydanie Blu-ray i dodatki specjalne pozwalają lepiej osadzić się we własnych przemyśleniach po filmie. Kulisy, nagrane naturalnie i bez nadęcia, rozegrano w czterech aktach. Poruszane w nich wątki pogłębiły kontekst i dopełniły całość doświadczenia. W moich odczuciu pozycja obowiązkowa, której prawdziwy fan nie śmie ominąć.

Recenzja powstała dzięki współpracy z Galapagos – dystrybutorem filmu na Blu-ray.

Tytuł polski: Springsteen: Ocal mnie od nicości
Tytuł oryginalny: Springsteen: Deliver Me from Nowhere
Produkcja: USA / 2025 r.
Premiera (świat): 29 sierpnia 2025 r.
Premiera (Polska): 24 października 2025 r.
Reżyseria: Scott Cooper
Scenariusz: Scott Cooper
Zdjęcia: Masanobu Takayanagi
Muzyka: Jeremiah Fraites
Obsada:
Jeremy Allen White (Bruce Springsteen)
Jeremy Strong (Jon Landau)
Paul Walter Hauser (Mike Batlan)
Stephen Graham (Douglas „Dutch” Springsteen)
Odessa Young (Faye Romano)
Czas: 119 min.
Dystrybucja kinowa: Disney
Dystrybucja na Blu-ray w Polsce: Galapagos
Data wydania na Blu-ray: 2026 r.

Na podstawie: Warren Zanes, „Deliver Me from Nowhere: The Making of Bruce Springsteen’s Nebraska” (biografia)

Składamy się z żywych doświadczeń. Trudnych, często brudnych i powtarzalnych. Pięknie została ukazana ta walka – strudzonego bohatera z przeciwnościami losu. Świat wokół karci i rzuca kłody pod nogi, a on pomimo i na przekór jak młode źrebię galopuje żywiołowo. To nie jest historia z serii „po trupach do celu”, choć przyznaję, że w początkowych scenach właśnie tego się obawiałam. Nic bardziej mylnego. Nie było tam żadnych trupów, bynajmniej ja ich nie dostrzegłam. Owszem były nieszczęśliwe przypadki, być może pochopne wybory, a nadto młodzieńcze zaparcie. Ale nie były czysto egoistyczne.

Hedonistyczna bieżnia sprzedawana nam jako styl życia, dla Marty’ego zdawała się nie mieć większego znaczenia. W jego działaniach była głębia. Jego cel był jego przeznaczeniem. Jego cel był jego misją. Nie było innej drogi. Nie było innego rozwiązania. Marty nie mógł wycofać się, odstąpić i odrzucić samego siebie. Nosił w sobie coś czego nie można odebrać, ani zastąpić. Dzisiejsze kino często promuje doznanie przyjemności jako źródło spełnienia. Ale czy wołanie duszy da się zagłuszyć przyjemnością? Da się, chociaż nie warto. To co oglądamy na przestrzeni ostatnich lat, tak popularną – rozkosz jako najwyższe dobro i cel życia. „Wielki Marty” tę filozofię przyjemności spycha choć na chwilę do lamusa i udowadnia, że pewne wartości są niezastępowalne.

Marty sięgnął po sam szczyt, marzył tam gdzie wielu się nie odważyło. Czasem przekalkulował, pomylił się, zmuszony zrobić krok w tył. Ale nigdy, choć na chwilę, nie zwątpił. Pochylmy się na tym, jak ważny dla jego postaci był stan umysłu i dokąd go doprowadził. Jak kluczowa była tu wola walki, niewzruszona wiara i niepodważalna pewność. To coś więcej niż nadzieja, pewność siebie czy przekonanie. To stan duszy, stan bytu. To codziennie utrwalane myśli, powtarzane mantry, wewnętrzne dialogi, aż wreszcie ich zewnętrzna manifestacja. Marty myślał sam za siebie, sam za siebie brał odpowiedzialność. Nie chował się przed własnym odbiciem w lustrze, co zaowocowało, a jak? Odpowiedzi szukajcie w kinie, a najrozsądniej od razu po seansie w sobie.

Mistrzowska gra Timothée Chalamet powaliła mnie na kolana. Choć do jego wielbicielek raczej nie należę, tutaj wizualnie przyciąga. Energia przelewała się poza ekran. Trudno nie uwierzyć tak szczerze zagranej postaci, odniosłam wrażenie jakby Timothée pokazał w niej pewną cząstkę siebie. Jeśli to błędne spostrzeżenie, to tylko dowód na to jak przemyślana i autentyczna była to rola. Błędem byłoby ją zlekceważyć, a pożytkiem ją zapamiętać.

Chaos życia głównego bohatera podtrzymuje uwagę. Scenografia wręcz zasysa do filmowej rzeczywistości Nowego Jorku lat pięćdziesiątych. Emocje, które budują sceny sportowe ani na jotę nie są gorsze niż te podczas prawdziwych mistrzostw. Nie sposób przeoczyć również jak ładnie dopełniono fabułę klamrą kompozycyjną – pierwsza scena odbijająca się w ostatniej chwytają za serce. Wisienką na torcie jest ścieżka dźwiękowa i utwory Forever Young – Alphaville oraz jakże aktualne Everybody Wants to Rule the World – Tears For Fears. Myślę sobie, że warto, naprawdę warto udać się na ten film i odkurzyć siebie, swoje pragnienia, swoją tożsamość.

Tytuł polski: Wielki Marty
Tytuł oryginalny: Marty Supreme
Produkcja: USA / 2025 r.
Premiera (świat): 6 października 2025 r.
Premiera (Polska): 30 stycznia 2026 r.
Reżyseria: Josh Safdie
Scenariusz: Josh Safdie, Ronald Bronstein
Zdjęcia: Darius Khondji
Muzyka: Daniel Lopatin
Obsada:
Timothée Chalamet (Marty Mauser)
Gwyneth Paltrow (Kay Stone)
Odessa A’zion (Rachel Mizler)
Kevin O’Leary (Milton Rockwell)
Abel Ferrara (Ezra Mishkin)
Czas: 149 min.
Dystrybucja kinowa: Monolith Films