Włoski rollercoaster emocji (O czym sobie nie mówimy)

Gabriele Muccino wraca z filmem o tym, czego nie mówimy i nie przyznajemy, nawet przed samym sobą. W tej kameralnej historii z prawdziwym włoskim rollercosterem emocji mamy tajemnice ukrywane latami, tłumione uczucia i niebezpieczne pragnienia.

Dwie zaprzyjaźnione włoskie pary postanawiają wybrać się razem na wakacje do Maroko. Carlo (w tej roli znany z wielu produkcji włoskich Stefano Accorsi) i Elisa (Miriam Leone) mieszkają w Rzymie. Carlo jest profesorem filozofii na uniwersytecie i aktualnie zmaga się z kryzysem twórczym, zaś Elisa to utalentowana felietonistka. Po wielu latach znajomości, para przechodzi kryzys małżeński, zaś Carlo zmaga się, dodatkowo, z nadmiernym umiłowaniem do płci pięknej.

Druga para bohaterów to neurotyczna Anna (Carolina Crescentini) i Paolo (Claudio Santamaria), rodzice 13-letniej Vittorii (świetna rola drugoplanowa Margherity Pantaleo). Nie można nie wspomnieć o postaci studentki Carlo, Blu (Beatrice Savignani), która też nieźle namiesza w życiu głównych bohaterów.

Z pozoru przyjemny wyjazd w egzotyczne miejsce stopniowo uruchamia efekt domina, w konsekwencji prowadząc do odkrywania sekretów i fatalnych w skutkach kłamstw, które stawiają na szali ich dotychczasowe życie. Ostatnie zdanie jest celowo “przedramatyzowane”, acz idzie w parze z natężeniem emocji, decybeli i prędkości, z jaką wypowiadane są włoskie dialogi w dramatycznych scenach, których tu nie brakuje.

„O czym sobie nie mówimy” to film na podstawie powieści „Siracusa” autorstwa Delii Ephron (co ciekawe, pisarka jest współscenarzystką filmu), a Muccino w roli reżysera nie spieszy się z odsłanianiem kart. Film buduje napięcie warstwami: przez to, czego bohaterowie nie mówią, przez spojrzenia, przez to, co dzieje się poza kadrem. Maroko jako tło ze swoim ciężkim, gorącym powietrzem i labiryntem uliczek staje się piękną metaforą zagmatwania bohaterów i skrywanych kłamstw.

Największą siłą filmu są właśnie te tłumione emocje towarzyszące bohaterom z krwi i kości: Muccino pokazuje, jak bardzo możemy żyć obok kogoś bliskiego i jednocześnie nie wiedzieć o nim za wiele. To kino o architekturze kłamstwa, które budujemy nie ze złej woli, ale ulegając impulsom, fantazjom i lękowi przed zdemaskowaniem, budując kolejne warstwy kłamstw. Szczególnie myślę tutaj o Carlo, który tak zapętla się w kłamstwach, że w pewnym momencie tracimy rachubę, czy powinniśmy śmiać się, okazać współczucie czy pogardę. Zupełnie jakby reżyser stawiał przed nami pytanie: jak głęboko jesteśmy w stanie zabrnąć i skomplikować własne życie w obawie przed ujawnieniem prawdy?

Związek drugiej pary bohaterów, Anny i Paolo, pełen jest frustracji i niespełnionych oczekiwań. Dodatkowo mamy przykład relacji dorastającej Vittorii z toksyczną matką. Anna nie jest w stanie zrozumieć i nie chce zrozumieć córki. Narzuca jej swoją wizję dotyczącą jej wyglądu, tłumi jej charakter całą plejadą negatywnych zachowań. Co ciekawe, Vittoria w osobie Carlo zdobywa sojusznika i tylko on poświęca jej uwagę zaintrygowany, co naprawdę ma do powiedzenia ta dziewczynka. Co też z kolei rozwija kolejny wachlarz zdarzeń.

W jednej ze scen, słysząc fragment słynnej arii Croce e delizie z La Traviaty, pomyślałam, że – co zaskakujące – dużo „O czym sobie nie mówimy” zapożycza z klasycznych XIX wiecznych oper Verdiego czy Pucciniego. Reżyser sam komentował „Chciałem zbadać, w jakim stopniu ludzkie niedoskonałości mogą wyrządzić krzywdę, co jest typowe dla „Traviaty” i wielkich oper romantycznych, w których bohaterowie nie znają półśrodków i muszą postawić wszystko na jedną kartę. Są gotowi zrobić wszystko, by osiągnąć to, czego najbardziej pragną. To film o relacjach międzyludzkich i ich skrajnych konsekwencjach”*.

Włoskie kino obyczajowe najczęściej dotyka problemów społecznych “zwykłych ludzi” i ich dramatów, sprytnie miksując gatunki. W tym przypadku jest nie inaczej, bo „O czym sobie nie mówimy” to hybryda. Nie jest „czystym” kinem obyczajowym: film pod swoją tragikomiczną maską (mamy tu sporo komizmu sytuacyjnego) skrywa też dramat, a nawet kryminał w grande finale. Natomiast wychodzi z tego obronną ręką, unikając łatki „typowej obyczajówki” z pięknymi widokami w tle. Dostajemy zatem prawdziwy pokaz włoskiego temperamentu, a gdy dodamy do tego ciekawy soundtrack (za muzykę odpowiada Paolo Buonvino), na który składają się m.in utwory muzyki klasycznej dostajemy naprawdę interesujący, prawie dwugodzinny, wciągający seans. Czy czasem ociera się on o granicę kiczu? Tak, ale czego się nie wybacza włoskiej, romantycznej, obyczajowej opowieści?

*https://www.cinematografo.it/riflettori/le-cose-non-dette-o-dellamore-s6maph0w