Sto lat misiowych mądrości (Kubuś Puchatek. Antologia komiksu)

Kubuś Puchatek to kultowa już dziś rysunkowa postać pluszowego misia należąca do klasyki literatury dziecięcej o której słyszało niemal każde dziecko w ciągu swej dokładnie stuletniej tradycji – historia o uroczym niedźwiadku o głębokim sercu, choć krótkiej pamięci i niezbyt wielkim rozumku została wydana drukiem po raz pierwszy 14. października 1926 roku i do końca roku sprzedała się w ponad 150 tysiącach egzemplarzy, praktycznie z miejsca stając się komercyjnym sukcesem i ciesząc się przychylnymi recenzjami krytyków podczas debiutu. Za tekst pisany odpowiadał brytyjski autor Alan Alexander Milne, który chociaż studiował na ścisłym kierunku to zawsze marzył o karierze pisarskiej, a opowiadanie oparł na prawdziwej historii zainspirowanej licznymi towarzyszami codziennych zabaw synka Krzysia – misiem, prosiaczkiem, osiołkiem, tygryskiem, czy kangurzycą. Mało kto jednak wie, że za ciepłem Stumilowego Lasu i przyjaznymi ilustracjami autorstwa Ernesta Howarda Sheparda kryje się tak naprawdę opowieść o traumie i sławie, które skutecznie podzieliły na lata całą rodzinę.

Na wstępie warto przybliżyć nieco sylwetkę samego pisarza i nakreślić historyczny kontekst – Alan Alexander Milne urodził się w Londynie 18. stycznia 1882 roku i ukończył naukę na kierunku matematycznym uniwersytetu Trinity College w Cambridge, jednak pierwsze kroki na ścieżce zawodowej stawiał jako reporter lokalnej gazety, następnie zaś dał się poznać jako twórca kryminałów, aż w końcu trafił do satyrycznej redakcji periodyku „Punch”, gdzie pisał wiersze, nowele i humoreski. W 1913 roku poślubił Dorothy de Selincourt, jednak spokojne życie nowożeńców zostało przerwane przez wybuch I wojny światowej – A. A. Milne wrócił po latach z frontu ciężko ranny i z zespołem stresu pourazowego, na szczęście odskocznią od tej wojennej traumy stało się dla niego ojcostwo, bowiem w 1920 roku doczekał się narodzin ich jedynego syna. Bardzo szybko także zrozumiał, że jego powołaniem jest pisanie i w ciągu swojego 74-letniego życia stworzył 35 sztuk teatralnych, 14 powieści i zbiorów opowiadań, 5 tomów poezji, 5 książek non-fiction, a także zredagował liczne artykuły prasowe, czy wstępy do publikacji kolegów po fachu.

Jednak dla zdecydowanej większości czytelników na całym świecie pozostał autorem dwóch książeczek dla najmłodszych z serii „Winnie-the-Pooh” o perypetiach chłopczyka imieniem Christopher Robin i jego zabawek w fikcyjnym lesie – inspiracją dla tytułowego Puchatka stała się niedźwiedzica Winnie, którą razem z synem Milne odwiedził w londyńskim zoo, ale pluszowego misia rodzicie zakupili dla dziecka w domu towarowym Harrods już wcześniej na jego pierwsze urodziny. To właśnie podczas jednej z zabaw z kilkuletnim Krzysiem w domu na angielskiej wsi z dala od miejskiego zgiełku i wśród spokojnego rytmu codzienności ojciec wpadł na pomysł stworzenia świata wypełnionego antropomorficznymi zwierzętami – Kubuś bardzo szybko podbił serca zarówno młodszych, jak i starszych odbiorców, przynosząc całej rodzinie Milne’ów sławę i pieniądze, ale nie szczęście: w dorosłym życiu Krzysztof oskarżał ojca o utratę anonimowości i poczucie wykorzystania, które przełożyły się na przygnębiającą świadomość, że jego własne dzieciństwo stało się tak naprawdę dobrem publicznym.

Chociaż za rysunki do pierwszego wydania książki odpowiadał Ernest Howard Shepard, który to osobiście odwiedzał familię zarówno przy Mallord Street jak i w letnim domu w Cotchford Farm w East Sussex, aby poznać maskotki chłopca, to w świadomości czytelników i animacji zachował się amerykański wizerunek Puchatka w charakterystycznym czerwonym kubraczku opracowany przez producenta filmowego Stephena Slesingera – to on wypuścił na zachodni rynek zabawkę pluszowego misia w ikonicznej koszulce, a po jego śmierci na początku lat 60. ubiegłego wieku prawa do popularnego wyglądu Kubusia zostały sprzedane korporacji Walta Disneya, która już kilka lat później rozszerzyła uniwersum Stumilowego Lasu o komiksy oraz produkcje krótkometrażowe – powstały trzy filmiki „Kubuś Puchatek i miododajne drzewo” z 1966 roku, „Wiatrodzień Kubusia Puchatka” z 1968 roku oraz „Kubuś Puchatek i rozbrykany Tygrys” z 1974 roku, które trzy lata później połączono w pełnometrażowy film, wcielając go do oficjalnego kanonu animowanych rysunkowych produkcji Disneya jako 22. z kolei klasyk.

To właśnie komiksowe adaptacje tych trzech krótkich metraży znajdziemy w albumie „Kubuś Puchatek. Antologia komiksu”, poprzedzone dwustronicowym wstępem z którego dowiemy się kilku ciekawostek odnośnie powstawania filmowej produkcji – m.in. o debiucie w kinach, angielskiej wersji dubbingowej z aktorem Sterlingiem Hollowayem użyczającym swego głosu tytułowej postaci misia, o ścieżce dźwiękowej i piosence autorstwa słynnych braci Sherman (laureatów Oscara za soundtrack do „Mary Poppins”), czy o osobnym epilogu, który kończy całość. To jednak jedynie ok. 40 stron, gdyż zdecydowaną większość wydawnictwa stanowi aż kilkaset króciutkich pasków komiksowych, pierwotnie opublikowanych w latach 60., 70. i 80. ubiegłego wieku w codziennych, a także niedzielnych wydaniach amerykańskiej prasy – wszystkie historyjki rozgrywające się w Stumilowym Lesie stworzyli tacy uznani rysownicy, jak Dan Ferguson, Richard Moore, Frank Reilly, czy John Usher, których krótka forma pracy zmuszała do skupienia się nie tylko na najważniejszych kadrach, ale i wyrazistej puencie.

Jednostronicowe komiksy cechuje zwięzła forma i błyskawiczny morał, co pozwala poznać żart lub przesłanie w zaledwie kilka sekund, czyniąc je idealnymi do przeglądania w wolnej chwili; nie trzeba też pamiętać wątków z poprzednich stron, ani czekać na ich kontynuację. „Antologia komiksu” to nie tylko same paski obrazkowe, gdyż zbiorcze wydanie rozpoczyna dwustronicowa przedmowa Mariny Migliavaccy Marazzy pt. „Miś w komiksie”, skutecznie wprowadzając odbiorcę w świat Kubusia i przedstawiając jego obecność w różnych mediach. Warto zaznaczyć, że część komiksów w tomie została niegdyś wydana w Polsce w magazynie „Komiksowo”, czyli popularnym dodatku dla dzieci do „Gazety Wyborczej”, zawierającym kilkanaście stron głównie disnejowskich historii (w tym również z Myszką Miki i Donaldem) i ukazującym się w latach 2000-2004. Trzeba także dodać, że jest to pierwsza kolekcjonerska publikacja na naszym rynku wyłącznie z paskami gazetowymi od Disneya, gdyż wciąż nie doczekaliśmy się żadnych edycji tego typu zarówno z kaczego, jak i mysiego uniwersum.

Z okazji stulecia od powstania postaci misia, w tym roku na rynku wydawniczym debiutuje kilka książkowych pozycji z Puchatkiem w roli głównej, m.in. stworzona z kadrów filmu z ponad tysiąca stopklatek adaptacja animacji „Kubuś i przyjaciele” z 2011 roku od Egmontu, jednak znacznie ciekawszą alternatywą zdaje się być „Kubuś Puchatek. Antologia komiksu”, czyli wydana przez wydawnictwo Olesiejuk zbiorcza edycja zawierająca kilkaset klasycznych pasków komiksowych z oryginalnymi historiami z przełomu dwóch dekad. To wydanie, które nie tylko uświadamia nam popularność tej rysunkowej postaci i ponadczasowość przekazu za pomocą zwięzłej formy graficznej, ale i ukazuje narodziny Kubusia w amerykańskiej prasie dla dorosłych w postaci pasków komiksowych, pozwalając by cała historia zatoczyła koło – w końcu pierwsza historyjka z misiem, którą napisał Milne opublikowana została w „London Evening News”. Kubuś Puchatek urodził się zatem w gazecie i na łamy prasy po wielu latach powrócił, dowodząc o uniwersalności swoich misiowych mądrości, które pomimo stu lat nic a nic nie straciły na swojej aktualności – zarówno dla mniejszych, jak i tych większych fanów.

Kilka słów o samym wydaniu – album „Kubuś Puchatek. Antologia komiksu” został wydany w naszym kraju przez wydawnictwo Olesiejuk, które działa na polskim rynku od 2002 roku, a w swojej ofercie posiada publikacje skierowane przede wszystkim do młodych czytelników, choć w katalogu znajdziemy też poradniki, encyklopedie, leksykony, książki kulinarne, czy też pozycje popularnonaukowe przeznaczone dla starszych odbiorców. Oficyna współpracuje z wieloma europejskimi wydawcami, jak Macmillan, Amber, Igloo, czy White Star, a jedną z nowszych marek jest Disney – to właśnie na tej licencji został wydany recenzowany album, który oparto na zagranicznej zbiorczej edycji „365 Days with Winnie the Pooh” z 2019 roku. Wolumin w formacie zbliżonym do rozmiaru B5 o wymiarach 23 cm x 28 cm i grubości 4 cm posiada 352 strony, które wydrukowano na wysokiej jakości offsetowym papierze. Całość jest dostępna w twardej oprawie o horyzontalnej orientacji, dzięki czemu możemy dość wygodnie rozłożyć wydanie na stole czy kolanach podczas lektury, lub wyeksponować tom na półce.

Recenzja powstała dzięki współpracy z wydawnictwem Olesiejuk. Recenzowane wydanie zakupicie pod tym linkiem.