„500 mil”, czyli „300 mil do nieba” po irlandzku (500 mil)

Reżyser Morgan Matthews do tej pory specjalizował się głównie w filmach dokumentalnych, otrzymywał za nie liczne nagrody. Dramatem „500 mil” pokazuje, że świetnie radzi sobie również z fabułą.

W wielopokoleniowej rodzinie przedstawionej w filmie wszystko układa się pomyślnie. Jest miłość, integracja, wspólne spędzanie czasu, radosne wygłupianie się i wzajemne wsparcie. Jeden z synów (Dexter Sol Ansell) wprawdzie rodzi się na długo przed planowanym terminem i wiele dni spędza w szpitalach, nie odbiera mu to jednak chłopięcej energii ani radości życia. Jego chorowitość ustępuje miejsca rezolutności i lekkiej nadpobudliwości. Charlie wciąż dokazuje i dowcipkuje, może nawet ma ADHD.

Po kilku latach drugi syn Finn (Roman Griffin Davis) dowiaduje się, że skłóceni rodzice (Clare Dunne, Michael Socha) chcą się ze sobą rozstać i jednocześnie rozdzielić go z młodszym bratem. Zabiera go więc w podróż do dziadka (Bill Nighy), który według niego może uratować sytuację, choć od dawna pogrążony jest w apatii. Podczas wyprawy spotykają braci rozmaite problemy i przygody. Przeżywa je wraz z nimi poznana po drodze Kait (Maisie Williams), której podróż też wiąże się z rodzinnymi problemami. Dziewczyna zarabia na bilety i noclegi, śpiewając irlandzkie piosenki i grając na ukulele. Rodzice chłopców zaś, dowiedziawszy się o ich zniknięciu, wszczynają rozpaczliwe poszukiwania. We współczesną akcję wplecione są reminiscencje z okresu, kiedy cała rodzina Finna i Charliego żyła w zgodzie i była szczęśliwa.

Film spodobać się może miłośnikom malowniczych pejzaży. Oprócz słynnej irlandzkiej zieleni mamy w nim morze, dzikie plaże, wzgórza i serpentyny. Nie brakuje też krajobrazów przemysłowych, znacznie mniej romantycznych. Miejskie ulice, porty przeładunkowe, masywne promy pojawiają się na ekranie często, kontrastując z obrazami natury. Widz ma też okazję zapoznać się z irlandzką muzyką, kulturą i stylem życia.

W pewnym momencie film staje się wyciskaczem łez, choć daleko mu do taniego melodramatu. Niektóre jego sceny mogą jednak autentycznie wzruszyć. Zaskakujące jest zakończenie, choć szczegółów oczywiście zdradzać nie będę. Widać, że twórcy filmu (Matthews oraz scenarzysta Malcolm Campbell) w ogóle lubią stosować zmyłki – jest ich w nim co najmniej kilka.

Na spore uznanie zasługuje gra aktorska. Nic w tym dziwnego, gdyż obsada filmu jest jednym z jego najmocniejszych atutów. Osiągnięć Billa Nighy’ego przypominać nie trzeba, ale nawet najmłodsi aktorzy mają już spore doświadczenie. Maisie Williams oglądać mogliśmy w „Grze o tron”, Ansella – w „Rycerzu siedmiu królestw”, Griffina Davisa natomiast – w „Jojo Rabbit” czy „Wielkim marszu”.

„500 mil” to typowy film drogi. Polskim widzom kojarzyć się może z „300 mil do nieba”. Już sam tytuł jest podobny, na nim jednak analogie się nie kończą. W obydwu filmach mamy dwóch uciekających braci, w obydwu filmach towarzyszy im dziewczyna. Skojarzenia może budzić też sposób ucieczki (Finn upycha Charliego w bagażniku autobusu), wiek chłopców oraz ich smutny los. Zasadnicze różnice to powód i cel podróży.

Film Matthewsa jest dziełem melancholijnym, choć niepozbawionym wesołych i optymistycznych akcentów. Nie trafi do gustu widzów akceptujących wyłącznie filmy lekkie i przyjemne. Trudne emocje bohaterów udzielają się odbiorcy. I chociaż niektóre sceny ocierają się o kicz (na przykład jazda we dwoje na koniu po plaży jako jeden z ostatnich etapów podróży), to całość wypada korzystnie. Problemy psychologiczne postaci, ich poczucie winy i odpowiedzialności, sercowy podtekst w relacji Finna i Kait – to wszystko sprawia, że film nabiera głębszego wymiaru, a zagadkowa zmiana w zachowaniu rodziny nadaje mu aurę lekkiej tajemniczości. Obraz wart jest polecenia wszystkim wielbicielom poruszającego kina uczuć.